Ngày soạn: 18 tháng 08 năm 2012
Ngày dạy lớp 8B: 20 tháng 08 năm 2012

Tiết 3
Cấp độ khái quát nghĩa của từ

A. Mục tiêu cần đạt
1. Kiến thức.
- Cấp độ khái quát về nghĩa của từ ngữ.
2. Kĩ năng:
- Thực hành, so sánh, phân tích các cấp độ khái quát về nghĩa của từ ngữ.
3. Thái độ: Có ý thức sử dụng từ ngữ và vận dụng trong giao tiếp
B. Chuẩn bị:
1. Thầy: Tư liệu bài dạy, sách tham khảo, giao án, bảng phụ, phiếu học tập, tư liệu về từ ngữ.
2. Trò: Chuẩn bị nội dung bài học, đọc trước bài ở nhà, trả lời câu hỏi trong vở soạn bài.
C. Tổ chức dạy và học
Bước I: định tổ chức lớp.
- Kiểm tra sĩ số, trật tự, nội vụ của lớp ...
Bước II: Kiểm tra bài cũ
GV kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
ở lớp 7, các em đã học về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa. Bây giờ em nào có thể cho 1 số ví dụ về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa?
VD: Từ đồng nghĩa VD: Từ trái nghĩa
Máy bay, tàu bay- phi cơ - Sống- chết
Nhà thương - bệnh viện - Nóng - lạnh
Đèn biển - hải đăng - Tốt – xấu
Hỏi: Em có nhận xét gì về ngữ nghĩa giữa các từ trong 2 nhóm trên?
(các từ có mối quan hệ bình đẳng về ngữ nghĩa cụ thể)
- Các từ đồng nghĩa trong nhóm có thể thay thế cho nhau trong 1 câu văn cụ thể.
- Các từ trái nghĩa trong nhóm có thể loại trừ nhau. Khi lựa chọn để đặt câu.
Bước III : Bài mới.
Hoạt động 1 : Tạo tâm thế
+ Thời gian: 1 phút
+ Phương pháp: thuyết trình.
Nhận xét của các em là rất chính xác. Hôm nay chúng ta học bài mới: “Cấp độ khái quát của nghiã từ ngữ”.
Giáo viên ghi tên bài dạy.
Hoạt động của Thầy
Hoạt động của Trò
Kiến thức cần đạt

Hoạt Động 2, 3, 4.
+ Thời gian : 15 phút
+ Phương pháp - kĩ thuật : Vấn đáp ; Nêu vấn đề, thuyết trình, Phiêú học tập, Khăn trải bàn, Các mảnh ghép,..
GV treo bảng phụ kẻ sẵn sơ đồ (như SGK / 10) - HS quan sát sơ đồ, cho biết:
H. Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của các từ thú , chim , cá ? Vì sao ?
H. Nghĩa của từ thú rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của các từ voi , hươu ? Nghĩa của các từ cá rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của các từ cá rô , cá thu ? Vì sao ?
H. Qua đó, em có nhận xét gì về nghĩa của từ “thú, chim, cá” so với các từ còn lại?


GV: Chia học sinh theo nhóm nghiên cứu câu hỏi SGK.
- Thảo luận trình bày vào phiếu học tập, đại diện trả lời các câu hỏi. (5 phút).











H. Qua phần tìm hiểu trên em có nhận xét gì về nghĩa của từ ngữ?
GV: Diễn giải: Nghĩa của từ ngữ đó là mối quan hệ bao hàm. Nói đến mối quan hệ “bao hàm” tức là nói đến phạm vi khái quát của nghĩa từ ngữ, nhưng trong phạm vi khái quát nghĩa của từ ngữ kh